Στρατιώτης, Στρατηγός και Πολιτικός


Όπως λέγει ο Πρόκλος, στο «Εις τον Πλάτωνος πρώτον Αλκιβιάδη, βιβλίο Β’, 213.18 – 214.11», είναι διαφορετικός ο τελικός σκοπός του στρατιώτη, διαφορετικός του Στρατηγού και διαφορετικός του πολιτικού. Ο πρώτος δηλ. θέλει, αν έρθει έτσι το πράγμα, να γίνει πιο πλούσιος παίρνοντας λάφυρα, ο δεύτερος αποσκοπεί στην νίκη και η έγνοια του είναι να εμφανίσει αυτή στους συμπολίτες του, ενώ ο τελευταίος θεάται μόνο το δίκαιο και προχωρεί τον πόλεμο στο μέτρο της κατ’ αυτόν αδικίας των εχθρών. Για τούτο πρώτα θα ενεργοποιήσει τη ρητορική φροντίζοντας με την σωστή πειθώ να σταματήσει τους αδικούντες, κι έπειτα τη στρατηγική προσπαθώντας να συνετίσει δια των όπλων εκείνους που δεν κατάφερε δια των λόγων. Έτσι και ο πολιτικός των Ελλήνων ο Νέστωρ έστειλε πρώτα πρεσβεία ρητόρων προς τους Τρώες να διαπραγματευτούν για την Ελένη. Έπειτα, αφού δεν μπόρεσε να τους πείσει, τους επιτέθηκε με τους στρατηγούς και τις πολεμικές επιχειρήσεις. Για αυτό και ο Σωκράτης της πλατωνικής «Πολιτείας» διατυπώνει την αξίωση να έχει η πόλη δύναμη τόση μόνο όση να μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό τος και τους γείτονές της, σε περίπτωση που αδικούν ο ένας τον άλλο, με το σκεπτικό ότι ο τελικός σκοπός του πολέμου είναι το δίκαιο και όχι η νίκη ούτε η λαφυραγωγία ούτε κάτι άλλο παρόμοιο.