Περί Βίων (στον πλατωνικό «Φαίδρο, 248.c.2 – 248.e.5»)


Συμφώνως με τον Πρόκλο, στο «Εις τας Πολιτείας Πλάτωνος υπόμνημα, βιβλίο Β’ (συνέχεια, 2.184 -368), 196. 3 – 29», που επεξηγεί τα λεγόμενα του Σωκράτη του πλατωνικού «Φαίδρου, 248.c.2 – 248.e.5» όπου ο Σωκράτης λέγει ότι : «Υπάρχει και αυτός ο θεσμός της Αδράστειας. Οποιαδήποτε ψυχή, που γίνεται οπαδός του θεού, αντικρίσει κάτι από τα όντως Όντα, θα έμενε μακριά από τα πάθη μέχρι την επόμενη περίοδο, και αν μάλιστα συνεχώς μπορέσει να πραγματοποιήσει το τελευταίο, τότε συνεχώς θα στέκει απείραχτη. Όταν όμως δεν μπορέσει να ακολουθήσει τον θεό, δεν αντικρίσει τίποτε, αλλά πέφτοντας σε κάποια συγκυρία, βαρύνει υπερβολικά, χάσει το φτέρωμα της και πέσει επί την γη, τότε υπάρχει νόμος να μην φυτευτεί σε καμία θηρίου φύση κατά την πρώτη γέννηση της. Αλλά αυτή που είδε περισσότερα φυτεύτε σε σπέρμα ανδρός που θα γίνει φιλόσοφος ή φιλόκαλος ή μουσικής ή και ερωτικός, η δεύτερη σε βασιλέα έννομου ή πολεμικού ή φιλόπρωτου, η τρίτη σε πολιτικού ή οικονομικού (οικονόμου) ή χρηματιστικού (κερδοσκόπου), η τέταρτη σε φιλόπονου γυμναστή ή γιατρού, η πέμπτη σε μάντη ή ιερέα. Η έκτη σε ποιητή σε κάτι παρόμοιο, η έβδομη σε δημιουργικού (χειροτέχνη) ή γεωργού, η όγδοη σε σοφιστή ή δημοκόπου (δημαγωγού), τέλος η ένατη  σε τύραννου. Και όποιος βρεθεί σε μία από όλες αυτές της γενέσεις, εάν περάσει μετά δικαιοσύνης τον βίο ντου, μετά θάνατον μετέχει καλύτερης μοίρας, χειρότερης δε αν ζήσει βίο άδικο. – θεσμός τε Ἀδραστείας ὅδε. ἥτις ἂν ψυχὴ θεῷ συνοπαδὸς γενομένη κατίδῃ τι τῶν ἀληθῶν, μέχρι τε τῆς ἑτέρας περιόδου εἶναι ἀπήμονα, κἂν ἀεὶ τοῦτο δύνηται ποιεῖν, ἀεὶ ἀβλαβῆ εἶναι· ὅταν δὲ ἀδυνατήσασα ἐπισπέσθαι μὴ ἴδῃ, καί τινι συντυχίᾳ χρησαμένη λήθης τε καὶ κακίας πλησθεῖσα βαρυνθῇ, βαρυνθεῖσα δὲ πτερορρυήσῃ τε καὶ ἐπὶ τὴν γῆν πέσῃ, τότε νόμος ταύτην μὴ φυτεῦσαι εἰς μηδεμίαν θήρειον φύσιν ἐν τῇ πρώτῃ γενέσει, ἀλλὰ τὴν μὲν πλεῖστα ἰδοῦσαν εἰς γονὴν ἀνδρὸς γενησομένου φιλοσόφου ἢ φιλοκάλου ἢ μουσικοῦ τινος καὶ ἐρωτικοῦ, τὴν δὲ δευτέραν εἰς βασιλέως ἐννόμου ἢ πολεμικοῦ καὶ ἀρχικοῦ, τρίτην εἰς πολιτικοῦ ἤ τινος οἰκονομικοῦ ἢ χρηματιστικοῦ, τετάρτην εἰς φιλοπόνου <ἢ> γυμναστικοῦ ἢ περὶ σώματος ἴασίν τινος ἐσομένου, πέμπτην μαντικὸν βίον ἤ τινα τελεστικὸν ἕξουσαν· ἕκτῃ ποιητικὸς ἢ τῶν περὶ μίμησίν τις ἄλλος ἁρμόσει, ἑβδόμῃ δημιουργικὸς ἢ γεωργικός, ὀγδόῃ σοφιστικὸς ἢ δημοκοπικός, ἐνάτῃ τυραννικός. ἐν δὴ   τούτοις ἅπασιν ὃς μὲν ἂν δικαίως διαγάγῃ ἀμείνονος μοίρας μεταλαμβάνει, ὃς δ᾽ ἂν ἀδίκως, χείρονος» :

λέγει ο Πρόκλος ότι οι θεοί κινούν τις ψυχές, πριν την κάθοδο τους, προς την θέαση των όλων (σύμπαντος), από όπου έρχονται σε αυτές οι κλήροι τους, φωτίζουν με την λάμψη τους το νοητικό και το ζωτικό και το ουσιώδες των ψυχών, και, παρέχοντας τους δύναμη, τις κινούν ώστε να αναλάβουν άμεσα τις έννοιες και τους Λόγους, που υπάρχουν μέσα τους κατ’ ουσία, των ειδών της ζωής και να επιλέξουν τις ζωές που τους ταιριάζουν. Διότι οι ψυχές για την εκλογή βίου χρειάζονται και την νόηση, για την επιθυμία χρειάζονται και τη ζωή, και τέλος για την πρόταξη ενός πράγματος χρειάζονται και την ουσία. Διότι μέσα σε αυτές υπάρχουν ουσιώδεις Λόγοι των ζωών. Όταν δε τελειοποιούνται οι ψυχές, η άνοδός τους πραγματοποιείται από τη νόηση δια της ζωής επί την ουσία. Ενώ η κάθοδός τους πραγματοποιείται από την ουσία δια της ζωής επί την γνώση. Διότι η ουσία πρέπει να προκαλεί κάποια πρόταξη, η ζωή να επιθυμεί το αγαθό και η κρίση να εξετάζει ποιο είναι το αγαθό στις ζωές που έχουν επιλεγεί.

Ο δε Ερμείας , στο «Σχόλια στον πλατωνικό Φαίδρο, 164.10 – 166.7», σχολιάζοντας τα λεγόμενα του Σωκράτη του πλατωνικό «Φαίδρο, 246.d.3 – 246.e.4» λέγει σχετικά με τις ψυχές ότι :

«Πρῶτον τοῦτο ῥητέον ὡς [ὅτι] διαφέρουσιν οἱ ἐνταῦθα παραδιδόμενοι ἐννέα βίοι τῶν ἐν <Πολιτείᾳ> παραδεδομένων. Οὗτοι μὲν γὰρ ἐννέα, ἐκεῖνοι δὲ ἄπειροι· καὶ ἐκεῖνοι μὲν κατὰ τὰς αἱρέσεις τῆς ψυχῆς ἀπεκληροῦντο, οὗτοι δὲ κατὰ γέρα καὶ τιμὴν ἀξίως τῆς θέας τῶν νοητῶν ἀπονέμονται· καὶ ἐκεῖ μὲν ἀπὸ ἀνθρώπου εἰς θηρίον καὶ ἀπὸ θηρίου εἰς ἄνθρωπον ἐγίνετο ἡ μετάβασις τῇ ψυχῇ, ἐνταῦθα δὲ μόνως εἰς ἄνθρωπον καὶ τοῦτον εἰς ἄνδρα (οὐ γὰρ εἰς γυναῖκα)· καὶ τό γε μέγιστον ὅτι ἐνταῦθα μὲν πρώτως ἀπὸ τοῦ νοητοῦ εἰς γένεσιν εἴσεισιν ἡ ψυχὴ, ἐκεῖ δὲ καὶ ἀπὸ ἄλλου βίου εἰς ἄλλον βίον. Καὶ ὅλως λεπτουργῶν πολλὰς ἂν εὕροις διαφορὰς τούτων τε κἀκείνων· ἔτι δὲ καὶ τοῦτο ἀναγκαῖον ὂν μνημονεύσωμεν, ὅτι ἐνταῦθα αὐτὰ τὰ εἴδη τῶν ζῴων ἐκτίθεται, οὐ πάντως καὶ τὰς τύχας καὶ τὰς ἐκτὸς περιστάσεις, οἷον στρατιωτικὸν ἢ βασιλικὸν, οὐ πάντως τὸν ἐν ὅπλοις ἐξεταζόμενον καὶ τοιᾷδε τύχῃ χρώμενον, ἀλλὰ τὸν εἶδος ζωῆς τοιόνδε προβεβλημένον, ὡς καὶ ἐν φιλοσόφῳ φέρε τὸ εἶδος τῆς στρατιωτικῆς ζωῆς ἐμφαίνεσθαι· ἐν δὲ <Πολιτείᾳ> καὶ αὐτὰς τὰς τύχας αἱρεῖσθαί φησι καὶ ἀποδίδοσθαι αὐταῖς. Λοιπὸν δὲ τοῦτο ζητητέον πότερον ὅλον τὸ πλάτος τῆς ζωῆς εἰς τούτους τοὺς ἐννέα βίους κατατέτμηται, ἢ ὑπολέλειπταί τις ἄλλη ἔξωθεν διαίρεσις, ἥτις ἡμῖν δέκα ἢ πλείους ποιήσει τοὺς βίους· τὸ γὰρ αὐτὸ πρᾶγμα κατ᾽ ἄλλας καὶ ἄλλας ἐπιβολὰς δυνατὸν εἰς πλείω καὶ ἐλάττονα τεμεῖν· ὡς ἐν <Φιλήβῳ> μὲν τρεῖς τοὺς βίους, ἐν <Πολιτείᾳ> δὲ πέντε. Ἡμῖν δὲ ἐπιδεικτέον ὅτι νῦν πᾶν τὸ πλάτος τῆς ζωῆς εἰς τούτους τοὺς ἐννέα βίους κατανενέμηται. Τεσσάρων οὖν τούτων περὶ τὸν ἄνθρωπον θεωρουμένων, λόγου, θυμοῦ, ἐπιθυμίας, φύσεως, ἡ ψυχὴ ἡ κατελθοῦσα εἰς γένεσιν ἢ κατὰ λόγον μόνον ζῇ, μηδὲν προσποιουμένη τὰ πάθη μηδέ τι ἐξ αὐτῶν πάσχουσα, καὶ ποιεῖ τὸν πρῶτον βίον τὸν φιλόσοφον· ἢ κατὰ θυμὸν ζῇ κρατοῦντος τοῦ λόγου, καὶ ποιεῖ τὸν δεύτερον βίον τὸν <βασιλικὸν> καὶ <πολεμικόν>· ἢ κατὰ ἐπιθυμίαν ζῇ κρατοῦντος πάλιν τοῦ λόγου, καὶ ποιεῖ τὸν τρίτον βίον τὸν <πολιτικὸν> καὶ <χρηματιστικόν> (οὗτος γὰρ τὰς ἀναγκαίας τροφὰς περιποιεῖ τῷ ζῴῳ καὶ τῇ πόλει)· ἢ πάλιν περὶ τὴν φύσιν στρέφεται τοῦ λόγου ἐπιστατοῦντος, καὶ ποιεῖ τὸν <γυμναστικὸν> καὶ <ἰατρικόν>· περὶ γὰρ τὴν φύσιν καὶ τὰ σώματα οὗτος ἀναστρέφεται ἐπιμελούμενος αὐτῶν καὶ ἰώμενος. Ἐπειδὴ οὖν εἰς τὸ πέρας τῆς κατὰ φύσιν προόδου τῆς ζωῆς κεχωρήκαμεν, λοιπὸν ὁ πέμπτος βίος <ὁ τελεστικὸς>, ἰδίαν οὐκ ἔχων δύναμιν, ἐπιστρέφει εἰς τοὺς θεοὺς, καὶ ἐκεῖθεν βοήθειάν τινα τοῖς πρὸ ἑαυτοῦ βίοις πορίζεται· <μαντικὸν> δὲ καὶ <τελεστικὸν> λαμβάνει οὐ τὸν ἐνθουσιαστικόν (οὗτος γὰρ καὶ φιλόσοφός ἐστιν ἄκρως καὶ ἐπιστήμων καὶ τὸ ὅλον θεῷ κάτοχος), ἀλλὰ τὸν τεχνικὸν τοῦτον καὶ ἱερατικὸν, ὃς διὰ θυσιῶν καὶ εὐχῶν ἐπικουρίαν τινὰ τοῖς ἀνθρώποις πορίζει. Καὶ οὗτοι μέν εἰσιν οἱ πέντε βίοι οἱ κατὰ λόγον ἐπιτελούμενοι ὀρθὸν καὶ τοῖς περὶ τὸ θεῖον ἀπεικασμένοι· καὶ γὰρ ἕκαστος τῶν θεῶν καὶ μένει καὶ πρόεισι καὶ ὑποστρέφει· καὶ ἐνταῦθα οὖν ἢ μένει ἐν τῷ λόγῳ καὶ ποιεῖ τὸν φιλόσοφον, ἢ πρόεισιν ἄχρι φύσεως καὶ ποιεῖ τοὺς ἄλλους τρεῖς, ἢ ὑποστρέφει εἰς τοὺς θεοὺς καὶ ποιεῖ τὸν πέμπτον.

Τῶν δὲ λοιπῶν τεσσάρων βίων τῶν μιμητικῶν καὶ εἰδωλικῶν τῶν πρὸ αὐτῶν, οἱ μὲν δύο ὅ τε ἕκτος καὶ ὁ ἕβδομος ἀληθῶς μιμοῦνται τοὺς πρὸ αὐτῶν, ὃ μὲν διὰ λόγων, ὃ δὲ δι᾽ ἔργων, ὁ δὲ ὄγδοος καὶ <ὁ> ἔνατος ἀνομοίως μιμοῦνται καὶ ἐπὶ τὸ χεῖρον, ὃ μὲν διὰ λόγων, ὃ δὲ δι᾽ ἔργων· ὥστε οἱ λοιποὶ τέσσαρες μιμητικοί εἰσι τῶν πρὸ αὐτῶν, ἀλλ᾽ οἱ μὲν δύο ἀληθῶς μιμοῦνται, οἱ δὲ δύο ἀνομοίως· ὁ μὲν ἕκτος καὶ <ὁ> ἕβδομος ἀληθινοὶ μιμηταὶ ὄντες ταύτῃ διαφέρουσιν ὅτι ὃ μὲν διὰ λόγων μιμεῖται καὶ φιλόσοφον <καὶ> βασιλέα καὶ τοὺς λοιποὺς, καὶ ταύτῃ τοὺς ἀνθρώπους παιδεύει, ὁ δὲ ἕβδομος δι᾽ ἔργων (τοιοῦτος γὰρ ὁ <δημιουργικός>)· ὁ δὲ ὄγδοος καὶ <ὁ> ἔνατος ἀνομοίως μιμοῦνται, ὃ μὲν διὰ λόγων πάλιν, ὃ δὲ δι᾽ ἔργων. <Ποιητικὸν> δὲλαβὲπάντατὸνμιμητικὸν, ἐνοἷςκαὶτὸνζωγράφον· οὓςκαίφησινἐν <Πολιτείᾳτρίτους> εἶναι <ἀπὸτῆςἀληθείας· δημιουργικὸν> δὲτὸνεἰςοὐσίαντιἄγονταἀπὸτοῦμὴὄντος, οἷοντέκτονας, πλάστας, σκυτοτόμους, καὶ <γεωργὸς> δὲκαθὸἐπιμελεῖταιτῆςφύσεωςὅπωςἂνὑγιὲςκαὶὡςἄριστονφύῃ· <σοφιστικὸς> δὲκαὶ <δημοκοπικὸς> ταύτῃδιαφέρουσινὅτιμὲνσοφιστὴςδιδάσκαλοςβούλεταιεἶναινόμωνκαὶἀρετῆς, δὲδημοκόποςῥητορεύεινἐνπλήθει· <σοφιστικὸν> δὲκαὶ <τυραννικὸν> μὴτοὺςδιαστρόφουςἤδηλάβωμεν, ἀλλὰκαὶτοὺςἐπὶἀγαθῷχρωμένους, τὸνμὲντῇἀπάτῃ, τὸνδὲτῇβίᾳ· ἔστιγὰραὐτοῖςκαὶεὖκαὶκακῶςχρήσασθαι, ὡςκαὶαὐτὸςἐπάγει.

Τοσοῦτοι μὲν οὖν καὶ τοιοῦτοι οἱ ἐννέα βίοι· δεῖ δὲ ἑκάστῳ προσυπα κούειν τὸ <πλεῖστα ἰδοῦσα>, ἵν᾽ ᾖ· ἡ μὲν πρώτως πλεῖστα ἰδοῦσα εἰς τόδε ἢ τόδε εἴσεισιν, ἡ δὲ δευτέρως πλεῖστα ἰδοῦσα εἰς τόδε, ἡ δὲ τρίτως πλεῖστα ἰδοῦσα εἰς τόδε, καὶ ἐφεξῆς οὕτως. Διὸ καὶ οἱ μὲν πρῶτοι τέσσαρες βίοι πλατυτέρας ἔχουσι τὰς αἱρέσεις· ἀπὸ γὰρ τριῶν ἐστιν ἑκάστη· οἱ δὲ ἐφεξῆς τέσσαρες στενοτέρας· ἀπὸ γὰρ δύο· μόνη δὲ ἡ ἐνάτη ἀπεστενωμένον καὶ ἕνα καὶ τυραννικόν. Ἴσως δὲ ἄχρι τοῦ ἐννέα διὰ τοῦτο προέβη ἐπειδὴ καὶ ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ μέχρι τοῦ ἐννέα πρόεισι. Λοιπὸν δὲ ἀνθρωπίνῃ διανοίᾳ συλλογισώμεθα ὁποῖα τῶν νοητῶν θεασαμένη εἰς τὸν πρῶτον ἢ τὸν δεύτερον βίον κάτεισι καὶ τοὺς ἐφεξῆς. Ἡ μὲν οὖν τὸ καλὸν καὶ τὸ σοφὸν καὶ τἀγαθὸν θεασαμένη, ἐπειδὴ διὰ ταῦτα ἀπὸ τῶν πρωτίστων ἀρχῶν ἀρξαμένη μέχρι τῶν ἐσχάτων δίεισιν, εἰς τὸν πρῶτον βίον κάτεισιν· διὸ καὶ εὔλογον τὴν μὲν τὸ σοφὸν θεασαμένην τὸν <φιλόσοφον> αἱρεῖσθαι βίον, τὴν δὲ τὸ καλὸν τὸν <φιλόκαλον>, ὃν διαιρεῖ διχῇ εἰς τὸν <μουσικὸν> καὶ <ἐρωτικόν>· ἢ γὰρ δι᾽ ὀμμάτων τὸ καλὸν ἢ δι᾽ ἀκοῆς δεχόμενοι τοῦ νοητοῦ κάλλους ἀναμιμνῃσκόμεθα· πᾶσι δὲ ἡ ἀναγωγὴ ἐπὶ τἀγαθόν. Ἡ δὲ τὰ γένη τοῦ ὄντος θεασαμένη τὸν δεύτερον αἱρεῖται βίον· καὶ γὰρ ἑδράζει πάντα ὁ βασιλεὺς, ὃ ἀναλογεῖ τῇ στάσει (παρὸ καὶ [ὁ] βασιλεὺς εἴρηται παρὰ τὴν βάσιν καὶ τὸ ἑδραῖον καὶ τὸ βεβηκέναι ἐπ᾽ αὐτοῦ τὰ πράγματα)· καὶ κινεῖ [γὰρ] πάντα διατάττων καὶ διακοσμῶν ἕκαστα, ὃ ἀναλογεῖ τῇ κινήσει· καὶ φιλίας καὶ ἑνώσεως πᾶσι μεταδίδωσι διὰ τῶν κοινῶν νόμων, ὅ ἐστι τῆς ταυτότητος· διαιρεῖ δὲ ἕκαστα καὶ ἀναστέλλει τὰ πολέμια καὶ λυμαντικὰ, ὅ ἐστι τῆς ἑτερότητος ἔργον· καὶ κρατεῖ πάντων, διὸ καὶ <πολεμικὸς> καὶ <ἀρχικὸς> εἴρηται· ὡς δὲ πάντα εἶναι ποιῶν, ἆρ᾽ οὐκ ἂν ῥηθείη κατὰ τὴν οὐσίαν ἀπὸ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι ἕκαστα ἄγων; Ἡ δὲ τὰ γένη τοῦ ὄντος μερικώτερον καὶ οὐκέτι ὁλικῶς θεασαμένη ἢ καὶ τὴν αὐτοδικαιοσύνην ποιεῖ τὸν τρίτον βίον· περὶ γὰρ τὸ δίκαιον μᾶλλον ἀναστρέφονται οἱ ἐν τῷ τρίτῳ βίῳ παραληφθέντες. Ἡ δὲ τὴν αὐτοϋγίειαν καὶ τὸ αὐτόσωμα θεασαμένη ποιεῖ τὸν τέταρτον. Ἡ δὲ τοὺς ἀναγωγοὺς θεοὺς τὸν <μαντικὸν ἢ τελεστικόν>. Οἱ δὲ λοιποὶ τέσσαρες τὴν αὐτοομοιότητα καὶ ἀνομοιότητα θεῶνται· ἀλλ᾽ οἱ μὲν πρῶτοι μᾶλλον τὴν ὁμοιότητα, οἱ δὲ τελευταῖοι τὴν ἀνομοιότητα. Πάσαις δὲ σχεδὸν ταῖς τομαῖς ἐχρήσατο ὁ Πλάτων· καὶ γὰρ διεῖλεν εἰς τρία καὶ τέσσαρα καὶ ἓν, καθὸ τοὺς μὲν πρώτους τέσσαρας τριαδικῶς προηνέγκατο, τοὺς δὲ λοιποὺς τέσσαρας δυαδικῶς, καὶ τὸν τελευταῖον μοναχῶς διεῖλε· καὶ εἰς πέντε καὶ τέσσαρα, καθὸ τοὺς μὲν πρώτους πέντε τῇ αὐτῇ πτώσει προηνέγκατο εἰπών <«πρώτην, δευτέραν, τρίτην, τετάρτην, πέμπτην,»> ἐν δὲ τοῖς ἐφεξῆς ἐνήλλαξε τὴν πτῶσιν, κατὰ δοτικὴν εἰπών <«ἕκτῃ»> καὶ <«ἑβδόμῃ»> καὶ ἐφεξῆς· καὶ εἰς ὀκτὼ καὶ ἓν, καθὸ τοὺς μὲν ἄλλους πάντας διὰ πλειόνων ἐξέθετο, τὸν δὲ τελευταῖον δι᾽ ἑνός. Ἐὰν δὲ καὶ τρεῖς τριάδας ποιήσωμεν τὴν μὲν πρώτην δίιον εὑρήσομεν· <φιλόσοφος> γὰρ καὶ <βασιλεὺς ὁ> Ζεὺς καὶ δὴ καὶ ἄριστος <πολιτικὸς> τοῦ κόσμου· εὑρεθεῖεν δ᾽ ἂν καὶ ἄλλοι θεοὶ ὑπὸ ταύτην τελοῦντες τὴν τριάδα, οἷον καὶ Ἀθηνᾶ διὰ τὸ φιλόσοφον καὶ πολεμικὸν καὶ Ἄρης καὶ ῞Ηρα διὰ τὸ βασιλικόν. Τὴν δὲ δευτέραν τριάδα ἀπολλωνιακὴν ἂν εἴποιμεν καὶ <μαντικῆς> καὶ <ποιητικῆς>· μουσηγέτης γοῦν λέγεται, πάλιν καὶ Ἑρμοῦ δυναμένου ἐνταῦθα ὑπάγεσθαι διὰ τὸ ἀγωνιστικόν. Τὴν δὲ τρίτην τριάδα Ἡφαιστιακὴν ἂν εἴποιμεν· ὁ γὰρ περὶ τὸ φαινόμενον καὶ τὴν δημιουργίαν ἀναστρεφόμενος ὁ δεσπότης ἐστὶν ῞Ηφαιστος, τὰς ἐγκοσμίους ἕδρας τοῖς θεοῖς προευτρεπίζων. Ταῦτα μὲν οὖν οὕτως ἡμεῖς διεταξάμεθα· εἰ δέ τινες ἢ τὸν ἡνίοχον καὶ τοὺς δύο ἵππους τρεῖς ὄντας τριπλασιάζωσιν, ἢ καὶ τὰς τρεῖς ὁλότητας τριπλασιάζωσι, τὴν πρὸ τῶν μερῶν, τὴν ἐν τῷ μέρει, τὴν <ἐκ τῶν μερῶν> καὶ οὕτως οἴονται ποιεῖν ἐννέα τοὺς βίους, οὐχ ὁρῶ πῶς ἂν ἑαυτοῖς ἢ τῷ Πλάτωνι συμφωνήσαιεν»,

Είδαμε λοιπόν ότι οι ψυχές οι «ἐκ τοῦ νοητοῦ κατιούσαις εἰς γένεσιν» ανάλογα με το πόσο ψηλά κατάφεραν να ανέβουν φυτεύονται, «κατὰ γέρα καὶ τιμὴν ἀξίως τῆς θέας τῶν νοητῶν», σε σπέρμα ανδρός που θα γίνει :

  1. Η πρώτη φιλόσοφος ή φιλόκαλος ή μουσικής ή και ερωτικός
  2. Η δεύτερη σε έννομο ή πολεμικό βασιλέα ή σε φιλόπρωτο
  3. Η τρίτη σε πολιτικό ή οικονομικό (οικονόμου) ή χρηματιστικού (κερδοσκόπου)
  4. Η τέταρτη σε φιλόπονο γυμναστή ή γιατρού
  5. Η πέμπτη σε μάντη ή ιερέα
  6. Η έκτη σε ποιητή ή σε κάτι παρόμοιο
  7. Η έβδομη σε δημιουργικό (χειροτέχνη) ή γεωργό
  8. Η όγδοη σε σοφιστή ή δημοκόπο (δημαγωγό)
  9. Η ένατη  σε τύραννου.

Ως εκ τούτου συμπεραίνουμε ότι οι νεοτελείς ψυχές (οι πρόσφατά δηλ. τελειοποιημένες, όχι δηλ. αυτές που στέλνονται από μία γένεση σε άλλη ή από καλύτερες λήξεις σε χειρότερες, όχι δηλ. εκείνες που πριν την κάθοδό τους γίνονται θεωροί του Κόσμου, των κύκλων και των περιόδων αυτού απο όπου και θα υποδεχτούν τον κλήρο τους), οι ποιούμενες την πρώτη κάθοδό τους «ἐκ τοῦ νοητοῦ εἰς γένεσιν», ανάλογα με το πόσο ψηλά κατάφεραν να ανέβουν φυτεύονται «κατὰ γέρα καὶ τιμὴν ἀξίως τῆς θέας τῶν νοητῶν» σε σπέρμα ανδρός που θα γίνει: η  1η φιλόσοφος ή φιλόκαλος ή μουσικής ή και ερωτικός, η 2η ή σε έννομο ή πολεμικό βασιλέα ή σε φιλόπρωτο, η 3η σε πολιτικό ή οικονόμου ή κερδοσκόπου, η 4η σε φιλόπονο γυμναστή ή γιατρού, η 5η σε μάντη ή ιερέα, η 6η σε ποιητή ή σε κάτι παρόμοιο, η 7η σε δημιουργικό (χειροτέχνη) ή γεωργό, η 8η σε σοφιστή ή δημοκόπο (δημαγωγό) και η 9η σε τύραννου. Δηλαδή η ψυχή που έχει δει τα περισσότερα επιλέγει να πάει στο σπέρμα του φιλοσόφου ενώ η ψυχή που έχει δει τα λιγότερα σε αυτό του τυρράνου. Οι πρώτοι πέντε βίοι, λοιπόν, πραγματώνονται κατά Λόγο ορθό και σε σχέση με τον θεό που συντάσσεται ο κάθε ένας βίος. Έτσι ή ψυχή μένει εν τω Λόγο και ποιεί τον φιλόσοφο, ή κατεβαίνει μέχρι την Φύση και ποιεί τους άλλους τρείς  (ή τον έννομο πολεμικό βασιλέα ή τους πολιτικό/οικονόμο/κερδοσκόπο ή τους φιλόπονο γυμναστή/γιατρό) ή στρέφεται προς τους θεούς και ποιεί τον πέμπτο, τον μάντη/ιερέα. Οι υπόλοιπο τέσσερεις είναι μιμητικοί και ειδωλικοί των πρώτων πέντε. Ο 6ος και ο 7ος μιμείται αληθώς τους πέντε πρώτους δια λόγων ο μεν και δια έργων ο δε – πραγματώνοντας έτσι, κατά μίμηση, τον φιλόσοφο και τον βασιλέα ο έκτος και με τα έργα του ποιεί τον δημιουργό ο έβδομος. Ο 8ος και ο 9ος μιμούνται ανομοίως και κατά τον χειρότερο τρόπο τους πέντε πρώτους, ο μεν δια λόγων ο δε δια έργων. Επεξηγηματικά θα πούμε ότι η ανθρώπινη διάνοια όταν θεάται το νοητό Κόσμο ποιεί τον πρώτο και τον δεύτερο βίο : η μεν που θεάται το κάλλος ή τη σοφία ή τ’ αγαθό πραγματώνει τον πρώτο βίο : δηλ. αυτή που θεάται τη σοφία ποιεί τον φιλόσοφο, αυτή που θεάται το κάλλος ποιεί τον φιλόκαλο που διαιρείται στον μουσικό και τον ερωτικό βίο. Η ψυχή δε που θεάται τα γένη του Όντος διαλέγει τον δεύτερο βίο, ενώ η ψυχή που θεάται τα γένη του Όντος με μερικό τρόπο και όχι ολικώς ή θεάται την αυτό-δικαιοσύνη ποιεί τον τρίτο βίο και περιστρέφεται γύρω από το δίκαιο και τα σχετιζόμενα με αυτό θέματα. Η ψυχή που θεάται την αυτό-υγεία και το αυτό-σώμα ποιεί τον τέταρτο βίο. Η ψυχή που θεάται τους αναγώγους θεούς ποιεί τον μαντικό ή τελεστικό βίο. Από τους υπόλοιπους τέσσερεις την αυτό-ομοιότητα και την ανομοιότητα θέονται, οι μεν πρώτοι δυο εκ των 4-ων την ομοιότητα οι δε δυο άλλοι την ανομοιότητα. Όλοι οι εννέα βίοι που παραδίδονται εδώ είναι χωρισμένοι σε τρείς τριάδες, με την πρώτη είναι δίια. Άλλωστε φιλόσοφος και βασιλέας και άριστος πολιτικός του Κόσμου είναι ο Δίας. Υπό αυτή την τριάδα υπάρχουν και άλλοι θεοί, όπως η Αθηνά δια του φιλοσόφου και πολεμικού ανδρός αλλά και ο Άρης και η Ήρα δια του βασιλικού ανδρός. Η 2η τριάδα είναι Απολλωνιακή δια του μάντη και του ποιητή, αλλά και ερμαϊκή δια του αγωνιστικού ανδρός. Η τρίτη τριάδα είναι  Ηφαιστιακή δια του δημιουργού (τεχνίτη).

‘Ολα αυτά αφορούν μόνο τις ψυχές που καταφέρνουν και ανέρχονται προς τα νοητά, όχι αυτές που δεν τα καταφέρνουν.

Συγγραφέας : Κεφάλας Δ. Ευστάθιος [Αμφικτύων]  –  16/7/2012