Διαφέρει δε ξόανον, και βρέτας, και άγαλμα


<Ξόανον> = Παρὰ τὸ ξέω ξέανον• καὶ τροπῇ, ξόανον. Διαφέρει δὲ ξόανον, καὶ βρέτας, καὶ ἄγαλμα. <Ξόανον> μὲν γάρ ἐστι τὸ ἐξεσμένον εἴδωλον, λίθινον, ἢ ἐλεφάντινον, ἢ ξύλινον•  <βρέτας> δὲ, τὸ βροτῷ ὅμοιον, ἤτοι χαλκοῦν, ἢ ἐξ ἐμφεροῦς ὕλης πεποιημένον• <ἄγαλμα> δὲ, τὸ παράμηρον, ἢ ἔκ τινος ἑτέρου λίθου κατεσκευασμένον.  (Βλ.  Μέγα Ετυμολογικό Λεξικό, 611.12 – 611.18 [T.L.G.])

<ξόανον> = τὸ ἐξεσμένον λίθινον ἢ ἐλεφάντινον, <βρέτασ> = δὲ τὸ βροτῷ ὅμοιον ἤτοι χάλκεον ἢ ἐκ γένους ἐμφεροῦς ὕλης πεποιημένον, ἄγαλμα δὲ τὸ Πάριον ἢ καὶ ἐκ τινος ἑτέρου λίθου κατεσκευασμένον. (Βλ. De differentia vocabulorum  405. 23 – 26 [Πτολεμαίου περὶ διαφορᾶς λέξεων]).

<Ξόανον> = παρὰ τὸ ξέω ξέανον καὶ ξόανον. (Βλ. Etymologicum Gudianum  xi.415.55).

 <Ξόανον> = παρὰ τὸ ξέω ξέανον, καὶ τροπῇ τοῦ ε εἰς ο, ξόανον. (Βλ. Etymologicum xi.112. 4 – 5 [ΩΡΙΩΝΟΣ ΘΗΒΑΙΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΩΝ).

<Βρέτας> = εἴδωλον, ἄγαλμα. παρὰ τὸ βροτῷ ἐοικέναι. προσπεσεῖν ποι πρὸς βρέτας. πρὸς τέμενος, ἢ πρὸς ἕδος, ἢ πρὸς ἄγαλμα θεῶν ἱκέτας γενέσθαι.

<Ξόανον> = ἄγαλμα, εἴδωλον, ζῴδιον, ἀνδριάς. (Βλ. Λεξικό Σούδα).

 <βρέτας> = παρὰ τὸ βροτός— 497, 1  ἄγαλμα Z 407 . Et. gen. 249 . (Βλ. Etymologicum Symeonis  1.496.24).

<Βρέτας> = Παρὰ τὸ βροτὸς. 

<βρέτας> = κατὰ τροπὴν, τὸ βροτοειδὲς ἄγαλμα, τὸ βροτῷ ὅμοιον· κυρίως δὲ τὸ ἀπὸ ξύλου πεποιημένον ἀνθρώπου ἄγαλμα, εἴδωλον, μορφή· Κυρηναῖοι δὲ τὸν ἀναίσθητον. (Βλ.  Μέγα Ετυμολογικό Λεξικό, 611.12 – 611.18 [T.L.G.])

 

<Ἄγαλμα> = Ἀγαλλίαμα, καλλώπισμα, [πᾶν] ἐφ᾽ ᾧ τὶς ἀγάλλεται καὶ χαίρει, κἄν τε ἱμάτιον ᾖ, κἄν τε εἰκών· οἱ δὲ μεθ᾽ Ὅμηρον ποιηταὶ ἄγαλμα εἶπον τὸ ξόανον. [Τὸ δὲ ἄγαλμα παρὰ τὸ ἀγάλλω]. (Βλ.  Μέγα Ετυμολογικό Λεξικό, 611.12 – 611.18 [T.L.G.])

<ἄγαλμα> = πᾶν ἐφ᾽ ᾧ τις ἀγάλλεται. ἀγάλματα δὲ τὰς γραφὰς καὶ τοὺς ἀνδριάντας λέγουσιν. οἱ δὲ ἁπλῶς ἄγαλμα πᾶν ἀνάθημα καὶ καθιέρωμα, ἢ ξόανον ἤ τι ἄλλο τοιοῦτον εἴη. (Βλ. Collectio verborum utilium e differentibus rhetoribus et sap alpha.19. 5 – 8).