Μήνις Θεών


Βέβαια σχετικά με την μήνις θα πρέπει να ξέρουμε ότι συμφώνως με τον θείο Ιάμβλιχο:

«Η μήνις των θεών δεν είναι αυτό που κάποιοι νομίζουν – κάποια παλαιά και έμμονη οργή – αλλά η αποστροφή των ανθρώπων εκ της αγαθοεργούς κηδεμονίας των θεών, την οποία οι ίδιοι αποστραφήκαμε, ως να κρυφτήκαμε από το φώς του μεσημεριού και να πήγαμε σε μέρος σκοτεινό, στερώντας από τους εαυτούς μας το αγαθό δώρο των θεών. Έτσι ο εξιλασμός μπορεί να μας οδηγήσει στη συμμετοχή μας στα θεία, να μας προάγει στην κοινωνία της θείας κηδεμονίας που αναστείλαμε και να συνδέσει με τρόπο συμμετρικό τις φύσεις που μετέχουν και αυτές που μετέχονται, μεταξύ τους[1]

Μάλιστα ο μεν Ερμείας λέγει ότι :

«ὀργὴ θεῶν ἐστιν ἡ ἀπόστασις ἡ ἀπ᾽ αὐτῶν· οὐδὲ γὰρ ὀργίζονται οἱ θεοί[2]

Ενώ ο Ιάμβλιχος ότι :

«οι εκθύσεις[3] – όταν υπάρχει κάποιο κακό στους επίγειους τόπους – γιατρεύουν και προετοιμάζουν, για να μην μας προκύψει καμία τάση προς το κακό ή πάθος. Μία τέτοια θυσία, είτε γίνεται δια θεών είτε δια Δαιμόνων, αυτούς επικαλείται ως βοηθούς, αλεξίκακους και σωτήρες, και με τη βοήθεια τους αποτρέπει οποιαδήποτε βλάβη που μπορεί να προκύψει από τα παθήματα. Οι θυσίες, μάλιστα, αποτρέπουν τις γενεσιουργές και τις φυσικές πληγές, δίχως την βοήθεια των παθών. Και αν κάποιος νομίζει ότι η αναστολή της προστασίας των θεών προκαλεί κάποια αυτόματη βλάβη, στην περίπτωση αυτή, η δια της εκθύσεως πειθώ/πίστη των ανώτερων γενών, ανακαλεί την κηδεμονία των θεών και αποτρέπει τη στέρηση, καθιστώντας την κηδεμονία καθεαυτή καθαρή και αμετάβλητη[4]

Ευστάθιος Δ. Κεφάλας (Αμφικτύων) – 14/09/2014


[1] Βλ. Ιάμβλιχος «Περί Μυστηρίων, 1.13.3 – 1.13.15» :

     Myst 1.13.2 ` to         Myst 1.13.14   Αὕτη τοί νυν οὐχ, ὡς δοκεῖ τισι, παλαιά τίς ἐστι καὶ ἔμμονος ὀργή, ἀλλὰ τῆς ἀγαθοεργοῦ κηδεμονίας παρὰ θεῶν ἀποστροφή, ἣν αὐτοὶ ἑαυτοὺς ἀποστρέψαντες, ὥσπερ ἐν μεσημβρίᾳ φωτὸς κατακαλυψάμενοι, σκότος ἑαυτοῖς ἐπηγάγομεν καὶ ἀπεστερήσαμεν ἑαυτοὺς τῆς τῶν θεῶν ἀγαθῆς δόσεως. Δύναται οὖν ἡ ἐξίλασις ἡμᾶς ἐπιστρέψαι πρὸς τὴν κρείττονα μετουσίαν, καὶ τὴν ἀνεσταλμένην ἀφ᾽ ἡμῶν θείαν κηδεμονίαν εἰς κοινωνίαν προαγαγεῖν, καὶ συνδῆσαι συμμέτρως τὰ μετεχόμενά τε καὶ μεταλαμβάνοντα πρὸς ἄλληλα.

[2] In Platonis Phaedrum scholia 207.24 ` to     In Platonis Phaedrum scholia 207.25

[3] ἔκθυσις, η (Α) = εξιλαστήρια θυσία, εξαγνιστική τελετή. (Πηγή : Academic Dictionaries and Encyclopedias)

[4] Βλ. Ιάμβλιχος «Περί Μυστηρίων, 1.13.16 – 1.13.29» :

   Myst 1.13.16 ` to     Myst 1.13.29   Αἱ δ᾽ ἐκθύσεις ὅ τι πάρεστι κακὸν ἐν τοῖς περὶ γῆν τόποις ἰατρεύουσι καὶ παρασκευάζουσιν ὥστε μηδεμίαν τροπὴν ἢ πάθος τι περὶ ἡμᾶς γενέσθαι. Εἴτε οὖν διὰ θεῶν εἴτε διὰ δαιμόνων ἡ τοιαύτη γίγνοιτο, βοηθοὺς ἐπικαλεῖται καὶ ἀλεξικάκους καὶ σωτῆρας τούτους, καὶ δι᾽ αὐτῶν ἀποδιοπομπεῖται πᾶσαν ἐπιοῦσαν ἀπὸ τῶν παθημάτων βλάβην. Οἱ δὴ τὰς πληγὰς ἀποτρέποντες τὰς γενεσιουργοὺς καὶ φυσικὰς οὐκ ἔστιν ὅπως ποτὲ διὰ παθῶν αὐτὰς ἀπείργουσιν. Εἴ τε νενόμικέ τις τὴν ἀπόληψιν τῆς προστασίας ἐπεισάγειν τινὰ αὐτόματον βλάβην, ἡ διὰ τῆς ἐκθύσεως πειθὼ τῶν κρειττόνων, εἰς κηδεμονίαν ἀνακαλουμένη πάλιν αὐτῶν τὴν εὐμένειαν καὶ ἀποτρέπουσα τὴν στέρησιν, παντελῶς ἂν εἴη καθαρὰ καὶ ἄτρεπτος.