Ψελλοῦ ἔκθεσις κεφαλαιώδης καὶ σύντομος τῶν παρὰ Χαλδαίοις δογμάτων


«Παραδέχονται (οι Χαλδαίοι) επτά σωματικούς κόσμους, έναν πρώτον έμπυρο, μετά από αυτόν τρεις αιθέριους και έπειτα τρεις υλαίους(υλικούς). Εξ αυτών ο τελευταίος καλείται χθόνιος και είναι μισοφαής. Τούτος είναι ο υποσελήνιος τόπος, που περιέχει εντός του την ύλη, που αποκαλούν βυθό. Περαιτέρω αναφέρουν μία  Αρχή των πάντων, την οποία υμνούν ως Εν και Αγαθό. Κατόπιν, σέβονται κάποιον Πατρικόν Βυθόν, που αποτελείται από τρεις τριάδες. Κάθε τριάδα έχει πατέρα, δύναμη και νου. Ακολουθεί η νοητή Ίυγξ και μετά από αυτήν οι τρεις Συνοχείς, ο εμπύριος, ο αιθέριος και ο υλαίος. Τούτων, έπονται οι Τελετάρχες, και μετά από αυτούς οι Πηγαίοι Πατέρες, τους οποίους ονομάζουν επίσης και κοσμαγούς (άγουν τον κόσμο). Από αυτούς (τους Κοσμαγούς), ο πρώτος καλείται Άπαξ Επέκεινα. Μετά από αυτόν ακολουθεί η Εκάτη, και μετά από εκείνη ο Δις Επέκεινα. Έπειτα, ακολουθούν οι τρεις Αμείλικτοι και τελευταίος ο Υπεζωκός (εκείνος που περιβάλλεται από μία ζώνη).

Σέβονται ακόμη μία πηγαία τριάδα, από την οποία πηγάζουν η Πίστις, η Αλήθεια και ο Έρως. Παραδέχονται ακόμη έναν αρχικόν Ήλιο, από της ηλιακής πηγής και έναν άλλον αρχαγγελικόν, έπειτα μία πηγή αισθήσεως, μία πηγή κρίσεως, μία πηγή κεραυνών, μία πηγή διόπτρων (κάτοπτρα, καθρέπτες) και μία πηγή χαρακτήρων που επιβαίνει επί των αγνώστων συνθημάτων-συμβόλων. Επιπλέον, σέβονται τις πηγαίες ακρότητες(κορυφές) του Απόλλωνος, Οσίριδος και Ερμού. Αναφέρουν, και πηγές υλικές, μία ζώνη κέντρων, στοιχείων και ονείρων καθώς και μία πηγαία ψυχή.

Μετά τις πηγές λένε ότι είναι οι αρχές. Διότι οι πηγές είναι αρχικώτερες από τις αρχές. Από την ζωογόνες αρχές, η κορυφαία αποκαλείται Εκάτη, η μεσαία ψυχή αρχική και η τελευταία αρετή αρχική. Υπάρχουν κατά αυτούς και άζωνες Εκάτες, όπως η τριοδίτις Εκάτη (τρεις οδούς) η χαλδαϊκη, η κωμάς Εκάτη (η αρεσκόμενη σε εορτές) και η εκκλυστή Εκάτη (η καθαίρουσα). Αζωνικοί δε Θεοί παρά τους Χαλδαίους, είναι ο Σαράπις, ο Διόνυσος και η σειρά του Οσίριδος και Απόλλωνος. Καλούνται δε άζωνοι εκείνοι που έχουν πλήρη και ελεύθερη εξουσία επί των ζωνών και είναι υπεριδρυμένοι των εμφανών Θεών. Ζωναίοι είναι εκείνοι που περιελίσσονται στις ζώνες του ουρανού και διοικούν τα εδώ κάτω πράγματα. Υπάρχει κατά αυτούς, ένα θείο γένος ζωναίο που έχει αναλάβει τις περιοχές (μερίδες) του αισθητού κόσμου και περιζώνει τις διακληρώσεις του υλικού τόπου.

Μετά τις ζώνες υπάρχει ο απλανής κύκλος, που περιέχει τις επτά σφαίρες στις οποίες περιέχονται τα άστρα. Από αυτούς, άλλος είναι ο ηλιακός κόσμος, υποκείμενος στο αιθέριο βάθος και άλλος ο ζωναίος που είναι μία εκ των επτά σφαιρών.

Τα πηγαία αίτια των ανθρωπίνων ψυχών αναφέρουν ότι είναι διττά. Από τον πατρικό νου και την πηγαία ψυχή. Από αυτά προέρχεται η μερική ψυχή, από την πηγαία ψυχή με τη βούληση του Πατρός. Έχει ουσία αυτόγονος και αυτόζωος. Διότι δεν είναι ετεροκινούμενη. Εάν πράγματι, κατά το Λόγιον, είναι μοίρα του θείου πυρός, και είναι λαμπρό πυρ και νόημα πατρικόν (δηλ. γέννημα πατρικού νου), είναι τότε μορφή-είδος άυλο και αυθυπόστατο. Τέτοιο εξάλλου είναι κάθε θείο πράγμα που μέρος του είναι και η ψυχή. Και τα πάντα είναι μέσα σε κάθε ψυχή. Για κάθε μία υπάρχει μία άγνωστη ιδιότητα που είναι σύνθημα-σύμβολο ρητό και άρρητο. Κατεβαίνει δε η ψυχή συχνά στον κόσμο για διάφορους λόγους, ή από πέσιμο των πτερών της ή από βούληση του Πατρός.

Αναφέρουν τον κόσμο ότι είναι αϊδιος όπως και οι περιφορές των άστρων. Όσο αφορά τον Άιδη, τον διαιρούν κατά πολλούς τρόπους. Άλλοτε τον αποκαλούν Θεό, αρχηγό της περίγειου κληρώσεως (τόπου). Άλλοτε των θεωρούν ως τον υποσελήνιο τόπο, άλλοτε ως το ενδιάμεσο του αιθέριου και υλικού κόσμου, άλλοτε ως την άλογο ψυχή που τη θέτουν εν τη λογική, όχι όμως ουσιωδώς αλλά σχετικώς, όταν έχει συμπάθεια προς αυτήν και προβάλει τον μερικό Λόγο.

Οι Ιδέες, κατά αυτούς, είναι άλλοτε πατρικές έννοιες, άλλοτε οι καθολικοί Λόγοι, οι φυσικοί, οι ψυχικοί και οι νοητοί και άλλοτε οι υπερβατικές υπάρξεις των όντων. Τους μαγικούς λόγους τους συνιστούν από κάποιες κορυφαίες δυνάμεις και από επίγειες ύλες. Υπάρχει λένε συμπάθεια των άνω με τα κάτω και ιδιαίτερα με τα υποσελήνια

Αποκαθιστώνται οι ψυχές μετά τον λεγόμενο θάνατο κατά τα μέτρα των οικείων καθάρσεων, σε όλα τα μέρη του κόσμου. Μερικές από αυτές τις ανεβάζουν και υπέρ του κόσμου και τις ορίζουν ως ενδιάμεσες μεταξύ των αμερίστων και μερικών φύσεων. Αυτά τα δόγματα τα αποδέχθηκαν κατά το πλείστον, ο Αριστοτέλης και ο Πλάτων, ενώ ο Πλωτίνος, ο Ιάμβλιχος, ο Πορφύριος και ο Πρόκλος τα ακολούθησαν κατά γράμμα και τα αποδέχονται ασυλλογίστως ως θείες φωνές.»[1]


[1] Opuscula psychologica, theologica,daemonologica 146.7t ` to     Opusculapsychologica, theologica, daemonologica 148.19

{Τοατο κθεσιςκεφαλαιδηςκασντομοςτνπαρΧαλδαοιςδογμτων}

Ἑπτά φασι σωματικοὺς κόσμους, ἐμπύριον ἕνα καὶ πρῶτον, καὶ τρεῖς μετ᾽ αὐτὸν αἰθερίους, ἔπειτα τρεῖς ὑλαίους, ὧν ὁ ἔσχατος χθόνιος εἴρηται καὶ μισοφαής, ὅστις ἐστὶν ὁ ὑπὸ σελήνην τόπος, ἔχων ἐν ἑαυτῷ καὶ τὴν ὕλην ἣν καλοῦσι βυθόν. μίαν ἀρχὴν τῶν πάντων δοξάζουσι, καὶ ἓν αὐτὴν καὶ ἀγαθὸν ἀνυμνοῦσιν. εἶτα πατρικόν τινα βυθὸν σέβονται, ἐκ τριῶν τριάδων συγκείμενον. ἑκάστη δὲ τριὰς ἔχει πατέρα, δύναμιν καὶ νοῦν. εἶτα ἔστιν ἡ νοητὴ ἴυγξ, μετὰ δὲ ταύτην οἱ συνοχεῖς, ὁ ἐμπύριος, ὁ αἰθέριος καὶ ὁ ὑλαῖος. μετὰ δὲ τοὺς συνοχεῖς οἱ τελετάρχαι, μετὰ δὲ τούτους οἱ πηγαῖοι πατέρες οἱ καλούμενοι καὶ κοσμαγοί· ὧν ὁ πρῶτος ὁ ἅπαξ ἐπέκεινα λεγόμενος· μεθ᾽ὃν ἡ Ἑκάτη, εἶτα ὁ δὶς ἐπέκεινα, μεθ᾽ οὓς τρεῖς ἀμείλικτοι, καὶ τελευταῖος ὁ ὑπεζωκώς. σέβονται δὲ καὶ πηγαίαν τριάδα πίστεως καὶ ἀληθείας καὶ ἔρωτος. φασὶ δὲ καὶ ἀρχικὸν ἥλιον ἀπὸ τῆς ἡλιακῆς πηγῆς καὶ ἀρχαγγελικόν, καὶ πηγὴν αἰσθήσεως καὶ πηγαίαν κρίσιν καὶ κεραύνιον πηγὴν καὶ πηγὴν διοπτρῶν καὶ χαρακτήρων πηγὴν ἐπιβατεύουσαν τοῖς ἀγνώστοις συνθήμασι, καὶ πηγαίας ἀκρότητας Ἀπόλλωνος, Ὀσίριδος, Ἑρμοῦ. καὶ ὑλικὰς δὲ πηγάς φασιν, κέντρων καὶ στοιχείων καὶ ὀνείρων ζώνην, καὶ πηγαίαν ψυχήν. μετὰ δὲ τὰς πηγὰς λέγουσιν εἶναι ἀρχάς. αἱ γὰρ πηγαὶ ἀρχικώτεραι τῶν ἀρχῶν· τῶν δὲ ζῳογόνων ἀρχῶν ἡ μὲν ἀκρότης Ἑκάτη καλεῖται, ἡ δὲ μεσότης ψυχὴ ἀρχική, ἡ δὲ περάτωσις ἀρετὴ ἀρχική. εἰσὶ δὲ παρ᾽ αὐτοῖς καὶ ἄζωνοι Ἑκάται, ὡς ἡ τριοδῖτις ἡ Χαλδαϊκὴ καὶ ἡ κωμὰς καὶ ἡ ἐκκλύστη· ἀζωνικοὶ δὲ παρ᾽ αὐτοῖς θεοὶ ὁ Σάραπις καὶ ὁ Διόνυσος καὶ ἡ τοῦ  Ὀσίριδος σειρὰ καὶ ἡ τοῦ Ἀπόλλωνος. ἄζωνοι δὲ καλοῦνται οἱ εὐλύτως ἐνεξουσιάζοντες ταῖς ζώναις καὶ ὑπεριδρυμένοι τῶν ἐμφανῶν θεῶν, ζωναῖοι δὲ οἱ τὰς ἐν οὐρανῷ ζώνας ἀπολύτως περιελίττοντες καὶ τὰ τῇδε διοικοῦντες. θεῖον γὰρ γένος ἐστὶ παρ᾽ αὐτοῖς ζωναῖον, τὸ κατανειμάμενον τὰς τοῦ αἰσθητοῦ κόσμου μερίδας καὶ ζωσάμενον τὰς περὶ τὸν ὑλαῖον τόπον διακληρώσεις. μετὰ δὲ τὰς ζώνας ἐστὶν ὁ ἀπλανὴς κύκλος περιέχων τὰς ἑπτὰ σφαίρας, ἐν αἷς τὰ ἄστρα. καὶ ἄλλος μὲν παρ᾽ αὐτοῖς ὁ ἡλιακὸς κόσμος τῷ αἰθερίῳ βάθει δουλεύων, ἄλλος δὲ ὁ ζωναῖος, εἷς ὢν τῶν ἑπτά.  

Τῶν δὲ ἀνθρωπίνων ψυχῶν αἴτια διττὰ πηγαῖα τίθενται, τόν τε πατρικὸν νοῦν καὶ τὴν πηγαίαν ψυχήν. καὶ προέρχεται μὲν αὐτοῖς ἡ μερικὴ ψυχὴ ἀπὸ τῆς πηγαίας κατὰ βούλησιν τοῦ πατρός· ἔχει δὲ καὶ αὐτόγονον οὐσίαν καὶ αὐτόζωον· οὐ γάρ ἐστιν ὡς ἑτεροκίνητος. εἰ γὰρ κατὰ τὸ λόγιον μοῖρα τοῦ θείου πυρός ἐστι καὶ πῦρ φαεινὸν καὶ νόημα πατρικόν, εἶδός ἐστιν ἄυλον καὶ αὐθυπόστατον. τοιοῦτον γὰρ πᾶν τὸ θεῖον, οὗ μέρος ἡ ψυχή· καὶ πάντα φασὶν εἶναι ἐν ἑκάστῃ ψυχῇ, καθ᾽ ἑκάστην δὲ ἰδιότητα ἄγνωστον ῥητοῦ καὶ ἀρρήτου συνθήματος. καταβιβάζουσι δὲ τὴν ψυχὴν πολλάκις ἐν τῷκόσμῳ δι᾽ αἰτίας πολλάς, ἢ διὰ πτερορρύησιν ἢ διὰ πολλάκις ἐν τῷ κόσμῳ δι᾽ αἰτίας πολλάς, ἢ διὰ πτερορρύησιν ἢ διὰ βούλησιν πατρικήν.  

Δοξάζουσι δὲ τὸν κόσμον ἀίδιον καὶ τὰς τῶν ἄστρων περιόδους. τὸν δὲ ᾅδην πολλαχῶς καταμερίζουσι, καὶ νῦν μὲν αὐτὸν θεὸν ὀνομάζουσιν ἀρχηγὸν τῆς περιγείου λήξεως, νῦν δὲ τὸν ὑπὸ σελήνην τόπον ᾅδην φασί, νῦν δὲ τὴν μεσότητα τοῦ αἰθερίου κόσμου καὶ τοῦ ὑλαίου, νῦν δὲ τὴν ἄλογον ψυχήν, καὶ τιθέασιν ἐν αὐτῇ τὴν λογικήν, οὐκ οὐσιωδῶς, ἀλλὰ σχετικῶς, ὅταν συμπαθῶς ἔχῃ πρὸς αὐτὴν καὶ προβάλλῃ τὸν μερικὸν λόγον. ἰδέας δὲ νομίζουσι νῦν μὲν τὰς τοῦ πατρὸς ἐννοίας, νῦν δὲ τοὺς καθόλου λόγους, φυσικοὺς καὶ ψυχικοὺς καὶ νοητούς, νῦν δὲ τὰς ἐξῃρημένας τῶν ὄντων ὑπάρξεις. τοὺς δὲ περὶ μαγειῶν λόγους συνιστῶσιν ἀπό τε ἀκροτάτων τινῶν δυνάμεωνἀπό τε περιγείων ὑλῶν. συμπαθῆ δὲ τὰ ἄνω τοῖς κάτω φασὶ καὶ μάλιστα τὰ ὑπὸ σελήνην. ἀποκαθιστῶσι δὲ τὰς ψυχὰς μετὰ τὸν λεγόμενον θάνατον κατὰ τὰ μέτρα τῶν οἰκείων καθάρσεων ἐν ὅλαις ταῖς τοῦ κόσμου μερίσι· τινὰς δὲ καὶ ὑπὲρ τὸν κόσμον ἀναβιβάζουσικαὶ μέσας αὐτὰς διορίζονται τῶν τε ἀμερίστων καὶ μεριστῶν φύσεων.  

Τούτων δὲ τῶν δογμάτων τὰ πλείω καὶ Ἀριστοτέλης καὶ Πλάτων ἐδέξαντο, οἱ δὲ περὶ Πλωτῖνον καὶ Ἰάμβλιχον Πορφύριόν τε καὶ Πρόκλον πᾶσι κατηκολούθησαν καὶ ὡς θείας φωνὰς ἀσυλλογίστως ταῦτα ἐδέξαντο.

Advertisements

One comment on “Ψελλοῦ ἔκθεσις κεφαλαιώδης καὶ σύντομος τῶν παρὰ Χαλδαίοις δογμάτων

  1. […] Ψελλοῦ : ἔκθεσις κεφαλαιώδης καὶ σύντομος τῶν παρὰ … […]

    Μου αρέσει!

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.